Đang tải...
Ban Quản lý di sản thế giớiVịnh Hạ Long - Yên Tử
Chủ động ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống

Chủ động ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống

16 tháng 11, 2026

Biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, dịch bệnh, tội phạm công nghệ cao và các nguy cơ an ninh mạng đang đặt ra yêu cầu ngày càng cấp thiết về phòng ngừa, ứng phó. Thực hiện Quyết định số 1125/QĐ-TTg ngày 23/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công an ban hành kế hoạch tuyên truyền, quán triệt Đề án “Tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” trong năm 2026. Trọng tâm là nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng và thúc đẩy sự chủ động của toàn xã hội trước những nguy cơ mới.

Những nguy cơ an ninh ngày càng đan xen

Các mối đe dọa an ninh phi truyền thống thường vượt qua biên giới quốc gia, liên quan đến nhiều lĩnh vực và có thể lan rộng nhanh chóng. Từ biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường đến tội phạm công nghệ cao, mua bán người hay mất an toàn thông tin, mỗi nguy cơ đều có thể ảnh hưởng đến đời sống và sự phát triển của xã hội. Đáng lưu ý, những rủi ro này thường đan xen, tạo tác động dây chuyền. Thiên tai có thể làm gián đoạn giao thông, sản xuất và du lịch, ảnh hưởng sinh kế người dân; sự cố an ninh mạng có thể làm rò rỉ dữ liệu, gián đoạn dịch vụ và gây thiệt hại kinh tế. Vì vậy, bên cạnh lực lượng chuyên trách, công tác phòng ngừa, ứng phó cần sự tham gia thường xuyên của các cơ quan, doanh nghiệp, cộng đồng và từng người dân.

Để chủ động trước các nguy cơ này, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 147/NQ-CP ngày 22/5/2025 về Chiến lược tổng thể quốc gia phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tiếp đó, Quyết định số 1125/QĐ-TTg ngày 23/6/2026 phê duyệt Đề án tuyên truyền, hướng tới thống nhất nhận thức, nâng cao trách nhiệm và thúc đẩy hành động trong toàn xã hội. Đề án nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ ứng phó khi sự cố xảy ra sang nhận diện, phòng ngừa và kiểm soát nguy cơ từ sớm, từ cơ sở; trong đó, người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể tham gia. Hoạt động tuyên truyền cần được duy trì thường xuyên, có trọng tâm và phù hợp với từng địa bàn, lĩnh vực, nhóm đối tượng.

Tuyên truyền thiết thực, hướng tới thay đổi hành vi

Kế hoạch của Bộ Công an năm 2026 tập trung phổ biến mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp của Đề án. Không chỉ truyền đạt chủ trương, chính sách, công tác tuyên truyền còn hướng tới giúp cán bộ, đảng viên và người dân nhận biết nguy cơ trong đời sống, học tập, công việc; biết cách tự bảo vệ, ứng phó và phối hợp với cơ quan chức năng khi cần thiết. Thông tin sẽ được truyền tải qua báo chí, phát thanh, truyền hình, hệ thống thông tin cơ sở, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo cũng được xác định là hướng đi nhằm mở rộng khả năng tiếp cận, nhận diện nguy cơ và cảnh báo sớm. Hiệu quả tuyên truyền, vì thế, không chỉ nằm ở số lượng tin, bài hay tần suất đăng tải, mà còn ở việc người tiếp nhận có thể vận dụng kiến thức vào thực tế.

Trong môi trường số, một yêu cầu cấp thiết là giúp người dân biết tiếp nhận và kiểm chứng thông tin. Các nền tảng trực tuyến mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, nhưng cũng là nơi tin giả, nội dung sai lệch, hành vi lừa đảo và nguy cơ lộ dữ liệu cá nhân có thể lan truyền nhanh. Tin chưa được xác thực về thiên tai, dịch bệnh hay an ninh trật tự còn có thể gây hoang mang, ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan, tổ chức và đời sống xã hội. Người dân cần ưu tiên nguồn tin chính thống, đối chiếu thông tin trước khi chia sẻ và thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Cùng với đó, các cơ quan, địa phương cần xác định đầu mối cung cấp, kiểm chứng thông tin và phối hợp xử lý kịp thời, tránh để khoảng trống thông tin bị lợi dụng.

Đến năm 2030, Đề án đặt mục tiêu 100% cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp được quán triệt chủ trương, chính sách, pháp luật liên quan; 100% bộ, ngành, địa phương và đơn vị lực lượng vũ trang đưa nội dung này vào kế hoạch công tác hằng năm; 100% cơ sở giáo dục tổ chức tuyên truyền phù hợp. Đề án cũng phấn đấu mỗi tỉnh, thành phố xây dựng, duy trì ít nhất một mô hình điểm nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó. Các mục tiêu này hướng tới đưa tuyên truyền thành hoạt động thường xuyên, có trách nhiệm rõ ràng, thay vì chỉ triển khai theo từng đợt.

Quảng Ninh chủ động trước các nguy cơ đặc thù

Với vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh cùng thế mạnh về kinh tế biển, du lịch, công nghiệp, thương mại và kinh tế cửa khẩu, Quảng Ninh cần chủ động nhận diện nhiều nhóm rủi ro an ninh phi truyền thống. Địa bàn rộng, hoạt động kinh tế gắn với biển, đảo và giao thương quốc tế khiến các vấn đề như thiên tai, biến đổi khí hậu, ô nhiễm biển, an toàn du lịch, an ninh mạng, an ninh kinh tế và tội phạm xuyên biên giới cần được quan tâm đồng thời. Riêng tại Vịnh Hạ Long, bảo đảm an toàn cho du khách và phương tiện thủy, bảo vệ môi trường, ứng phó với thời tiết bất lợi vừa liên quan đến tính mạng, tài sản, vừa ảnh hưởng đến hình ảnh và tính bền vững của du lịch. Trong thương mại, dịch vụ và chuyển đổi số, bảo vệ dữ liệu, phòng ngừa lừa đảo trực tuyến, bảo đảm an toàn giao dịch cũng là yêu cầu đặt ra với doanh nghiệp.

Tháng 7/2026, Ban Tổ chức Tỉnh ủy phối hợp với Viện An ninh phi truyền thống thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức lớp bồi dưỡng về quản trị an ninh phi truyền thống cho cán bộ, công chức, viên chức. Chương trình đề cập các vấn đề gắn với thực tiễn địa phương, như an ninh biển, đảo, bảo vệ môi trường biển, an ninh mạng, chuyển đổi số an toàn, an ninh kinh tế, thương mại biên giới và an ninh du lịch. Hoạt động này góp phần nâng cao năng lực nhận diện, đánh giá và xử lý rủi ro, đồng thời kết nối công tác tuyên truyền với yêu cầu quản lý và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Để thông tin đến đúng đối tượng và phát huy hiệu quả, nội dung tuyên truyền cần gắn với những rủi ro cụ thể. Học sinh, sinh viên cần được hướng dẫn sử dụng Internet an toàn, nhận diện tin giả, phòng tránh lừa đảo và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Người lao động cần cảnh giác với thủ đoạn lừa đảo tuyển dụng, môi giới việc làm, xuất khẩu lao động và mua bán người; doanh nghiệp cần chú trọng bảo mật hệ thống, quản trị rủi ro và duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố. Tại khu vực ven biển, điểm du lịch, cảng biển và cửa khẩu, tuyên truyền cần gắn với tình huống thực tế, kỹ năng nhận biết cảnh báo và quy trình phối hợp xử lý. Cán bộ cơ sở, đoàn thể, lực lượng công an, nhà trường và người có uy tín trong cộng đồng có thể góp phần đưa thông tin chính thống đến gần người dân hơn.

Chủ động phòng ngừa từ mỗi người dân

Năng lực ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống không chỉ dựa vào pháp luật, nguồn lực hay trang thiết bị mà còn phụ thuộc vào nhận thức và kỹ năng của cộng đồng. Kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ giúp hạn chế tin giả; bảo vệ dữ liệu giúp doanh nghiệp giảm nguy cơ gián đoạn hoạt động; trang bị kỹ năng phòng, chống thiên tai giúp cộng đồng chủ động bảo vệ người và tài sản. Khi được duy trì thường xuyên, những việc làm thiết thực ấy góp phần tăng khả năng thích ứng và sức chống chịu của xã hội.

Kế hoạch tuyên truyền, quán triệt Quyết định số 1125/QĐ-TTg trong năm 2026 góp phần cụ thể hóa Chiến lược quốc gia về phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống. Hướng tới các mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn 2045, hoạt động tuyên truyền cần tiếp tục đổi mới, sát thực tế và phù hợp từng nhóm đối tượng. Mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân đều có vai trò trong nhận diện, phòng ngừa và ứng phó với nguy cơ. Khi nhận thức được chuyển thành trách nhiệm và hành động cụ thể, công tác tuyên truyền mới có thể góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, giữ vững an ninh, trật tự và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Đỗ Minh Tuấn

Bình luận (0)

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên bình luận!