Trần Thánh Tông - vị vua tài đức của nước Đại Việt

Trần Thánh Tông (1240 - 1290) tên húy là Trần Hoảng, là vị vua thứ hai của triều đại nhà Trần, con trưởng của vua Trần Thái Tông và hoàng thái hậu Thuận Thiên Lý Thị. Ông lên ngôi năm 1258, lấy niên hiệu Thiệu Phong rồi Bảo Phù, trị vì 21 năm, sau đó nhường ngôi cho con là Trần Nhân Tông và lui về làm Thái thượng hoàng trong 13 năm.

Trần Thánh Tông là nhà quân sự kiệt xuất, tham gia cả ba cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông: lần thứ nhất (1258) khi còn là Thái tử, và lần thứ hai (1285), lần thứ ba (1287 - 1288) với vai trò Thái thượng hoàng. Nhà vua có công lớn trong việc củng cố lực lượng quân đội, chuẩn bị lương thảo, phát triển điền trang - thái ấp để đảm bảo quốc phòng. Nhà vua còn chú trọng đoàn kết hoàng tộc, khuyến khích nho học, cho biên soạn bộ “Đại Việt sử ký” và mở khoa thi chọn nhân tài.

Năm 1279, ông nhường ngôi cho con là Trần Nhân Tông, lui về làm Thái thượng hoàng trong 13 năm. Ở cương vị này, Trần Thánh Tông tiếp tục giữ vai trò to lớn trong việc bàn định quốc sự, cùng vua Trần Nhân Tông tổ chức hội nghị Bình Than, Diên Hồng, và đặc biệt sáng suốt giao quyền tiết chế toàn quân cho Trần Hưng Đạo. Nhờ đó, triều Trần đã ba lần đánh bại đội quân Nguyên - Mông hùng mạnh, bảo vệ độc lập dân tộc. Ông còn quan tâm Phật học, nghiên cứu Thiền tông, sáng tác thơ văn, để lại dấu ấn văn hóa sâu đậm.

Ngày 22 tháng 5 năm Canh Dần (1290), Trần Thánh Tông mất ở cung Nhâm Thọ hưởng thọ 51 tuổi, được truy tôn "Huyền công thịnh đức nhân minh văn võ tuyên hiên hoàng đế". Hiện nay, tại lăng Tư Phúc (phường An Sinh, tỉnh Quảng Ninh) là nơi thờ thần vị của vua Trần Thánh Tông, trở thành địa điểm linh thiêng gắn với công lao và sự nghiệp của một vị minh quân triều Trần.

Lê Trang (TTBTDS Yên Tử)